งานไฟฟ้า

งานไฟฟ้า


ปัจจุบันไฟฟ้ามีประโยชน์หลายด้าน เช่น งานอุตสาหกรรม งานติดต่อสื่อสาร และการใช้ชีวิตประจำวันของมนุษย์ ทุกคนจึงต้องศึกษาเกี่ยวกับงานช่างไฟฟ้าไว้เป็นพื้นฐานสำหรับซ่อมแซมดูแลเรื่องไฟฟ้าภายในบ้านสามารถเดินสายไฟฟ้าเพื่อให้กระแสไฟฟ้าง่ายๆ ภายในบ้านได้ปลอดภัย ไม่ต้องจ้างหรือพึ่งผู้อื่น
งานเดินสายไฟฟ้าภายในบ้าน
กระแสไฟฟ้าที่ใช้ในบ้านเป็นกระแสไฟฟ้าสลับ เดินทางมาตามเส้นลวด มีหน่วยวัดปริมาณของกระแสไฟฟ้าเรียกว่า แอมแปร์ แรงขับเคลื่อนให้กระแสไฟฟ้าไหลจะมีหน่วยเป็นโวลท์ และผลการทำงานจะมีหน่วยเป็นวัตต์สิ่งสำคัญทื่มีผลกระทบต่อการไหลของกระแสไฟฟ้าเรียกว่า ความต้านทาน ถ้ามีความต้านทานมาก กระแสไฟฟ้าก็จะไหลน้อยลง ด้วยความสัมพันธ์ดังกล่าวจึงทำให้ต้องใช้เส้นลวดขนาดใหญ่ มาส่งผ่านกระแสไฟฟ้าจำนวนมาก
สายที่เดินเข้าบ้าน ตามมาตรฐานของสหรัฐจะมี 3 สายย่อย โดยสองสายแรกเรียกว่า สายฮ็อท (Hot wires) หรือคอนดัคเตอร์ (Conductor) ส่วนอีกสายหนึ่งตามปกติจะไม่มีไฟฟ้าเรียกว่า สายนิวทรัล (Neutral) หรือสายกราวด์ (Ground) การเดินสายไฟฟ้าภายในบ้านมีความสำคัญมากหากไม่รู้หลักและวิธีการที่ถูกต้องอาจก่อให้เกิดอุบัติเหตุได้ เช่น การเลือกสาย การเดินสาย ซึ่งมีหลักอยู่ว่า สายไฟต้องเดินต่อเนื่องไปยังจุดที่ต้องการใช้ไฟ นั่นหมายถึง ต้องครบวงจรรอบการเดินของกระแสไฟฟ้า

เครื่องมืองานเดินสายไฟฟ้าภายในบ้าน ที่จำเป็นต้องใช้มีดังนี้
1. ค้อน สำหรับใช้งานไฟฟ้ามีหลายชนิด เช่น ค้อนหงอน
ทำด้วยเหล็กด้านหน้าเรียบ หงอนด้านบนใช้ถอนตะปู ค้อนเหลียมเล็กใช้ตอกตะปูในการเดินสายไฟ
วิธีใช้และการบำรุงรักษา
การใช้ค้อนมีข้อควรระวังและวิธีใช้ดังนี้
1) อย่าใช้ค้อนงัดจนเกินกำลังจะทำให้ด้านค้อนหัก
2) รักษาผิวหน้าค้อนให้ราบเรียบเสมอกัน
3) ห้ามใช้ค้อนที่ชำรุด
4) หลังใช้งานแล้ว ควรเช็ดให้สะอาด ทาด้วยน้ำมัน
เก็บไว้ในที่เก็บเครื่องมือ


2. คีม คีมเป็นเครื่องมือที่จำเป็นสำหรับการเดินสายไฟมาก ใช้ตัด ดัด งอ โค้งและปอกสายไฟ
คีมที่มีด้ามเป็นฉนวนหุ้ม จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานมีความปลอดภัยในการทำงาน คีมที่ใช้ในการเดินสายไฟ
พอจะแยกออกได้เป็น 4 ชนิด คือ คีมปอกสายและตัดสาย คีมปากจระเข้ คีมปากจิ้งจก และคีมย้ำหัว
ต่อสาย

วิธีใช้และการบำรุงรักษา
1) ใช้คีมให้เหมาะกับงาน
2) ไม่ใช้คีมขันสกรูหรือเกลียว เพราะจะทำให้ปากคีมเยิน
3) ไม่ควรใช้คีมต่างค้อน
4) ก่อนใช้ตรวจฉนวนหุ้มให้เรียบร้อย ถ้าชำรุดห้ามใช้
5) เมื่อเลิกใช้ควรทำความสะอาดเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย



3. ไขควง ไขควงเป็นเครื่องมือที่จำเป็นอย่างยิ่งในงานไฟฟ้าเล็กๆ น้อยๆ ในบ้าน เช่น ต่อฟิวส์
ใส่สวิตซ์ใส่ดวงโคม ขันตะปูเกลียวหรือสกรูให้แน่น ถอนตะปูเกลียวออกจากที่ยึด ไขควงมีหลาย
ชนิดตามลักษณะที่ใช้งาน คือ ไขควงปากแบน ไขควงปากสี่แฉก ไขควงบล็อก

วิธีใช้และการบำรุงรักษา
1) ไม่ควรใช้ไขควงแทนสกัดหรือค้อน
2) ไม่ควรใช้ไขควงที่เปื้อนน้ำมัน เพราะอาจเกิดพลาดพลั้งกระแทก
มือได้
3) ควรเลือกใช้ไขควงที่มีปากลักษณะเดียวกับชนิดของหัวสกรู
4) การใช้ไขควง ควรจับที่ด้ามของไขควง ไม่ควรใช้คีมจับด้าม
ไขควงขันสกรู
5) ใช้ไขควงที่มีด้านเป็นฉนวนในงานช่างไฟฟ้า
6) ถ้าไขควงชำรุดต้องซ่อมทันที
7) หลีกเลี่ยงการใช้ไขควงถอดหรือคลายสกรูเก่าที่ชำรุด
8) เมื่อเลิกใช้แล้วควรทำความสะอาดและเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย
4. สว่านเจาะไม้ สว่านเจาะไม้ใช้ในการเดินสายไฟมาก เพราะบางครั้งต้องเจาะรู เพื่อยึดอุปกรณ์ไฟฟ้า เช่น พุกประกับลูกถ้วย กล่องไม้ ร้อยสาย เป็นต้น สว่านเจาะไม้มีหลายแบบหลายขนาด เช่น สว่านข้อเสื่อ สว่านเฟือง สว่านมือชนิดกระแทก สว่านมือด้ามเหล็กและสว่านไฟฟ้าซึ่งใช้เจาะได้ทั้งไม้และผนังตึก ควรเลือกใช้ให้เหมาะสมกับงาน


วิธีใช้และการบำรุงรักษา
1) เลือกสว่านให้เหมาะสมกับงาน
2) ใส่ดอกสว่านให้ตรงแน่นก่อนใช้งาน
3) ขณะเจาะต้องตั้งดอกสว่านให้ตั้งฉากกับชิ้นงาน จับชิ้นงานไว้ให้แน่น
4) ถ้าต้องการเจาะรูโต ควรใช้ดอกสว่านเล็กนำก่อน
5) ขณะเจาะควรคลายให้เศษวัสดุออกบ้าง เพื่อลดแรงกด ทั้งป้องกันมิให้
ดอกสว่านร้อนหรือหัก
6) หากชิ้นงานที่เจาะเป็นไม้ ก่อนทะลุควรกลับไม้เจาะด้านตรงข้ามเพื่อ
ป้องกันไม่ให้แตก
7) การเจาะด้วยสว่านไฟฟ้าไม่ควรล็อกปุ่มกดสวิตซ์ และต้องระมัดระวัง
เป็นพิเศษ
8) เมื่อเลิกใช้งานให้ถอดคอกสว่านออกจากตัวสว่าน ทำความสะอาด
เก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย
5. มีด มีดใช้สำหรับตัด ปอก ขูดหรือทำความสะอาดสายไฟ ใช้มากในการเดินสายไฟฟ้า
วิธีใช้และการบำรุงรักษา
การปอกสายไฟควรตะแคงมีดทำมุม 45 องศา กับสายไฟลักษณะเดียวกับการเหลาดินสอ อย่ากดใบมีดลึกจนเกินไป เพราะใบมีอาจตัดถูกลวดทองแดงภายในขาด หรือ ชำรุดเสียหายได้

6. เลื่อย เลื่อยมีหลายชนิดหลายแบบทั้งขนาดและรูปร่าง เลื่อยที่ใช้สำหรับงานช่างไฟฟ้า คือเลื่อยปากไม้หรือเลื่อยรอปากไม้ เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า สันด้านบนเป็นเหล็กหนา มีฟันเลื่อยละเอียด ใช้สำหรับตัดปากไม้ในการเข้าไม้ต่างๆ ให้ประณีตเรียบร้อย




วิธีใช้และการบำรุงรักษา
1) อย่าปล่อยให้ใบเลื่อยเปียกน้ำ ควรเก็บไว้ในที่แห้ง ไม่ชื้น
2) เมื่อแต่งฟันเลื่อย พยายามให้ฟันเลื่อยอยู่ในรูปเดิม
3) อย่าวางเลื่อยให้ถูกแดดร้อนจัด
4) เมื่อเลิกใช้แล้วต้องทำความสะอาดชโลมด้วยน้ำมัน เก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย



7. หัวแร้งบัดกรี หัวแร้งที่ใช้ในการบัดกรี เพื่อเชื่อมหรือประสาน มีอยู่ 2 ชนิดคือ
หัวแร้งชนิดเผาด้วยถ่าน และหัวแร้งไฟฟ้า หัวแร้งไฟฟ้าเหมาะที่จะใช้กับงานเดินสายไฟ
และงานซ่อม งานประสานเล็กๆ น้อยๆ ที่ใช้ความร้อนไม่มากนัก

วิธีใช้และการบำรุงรักษา
1) ต้องรักษาปลายหัวแร้งให้สะอาดอยู่เสมอ
2) อย่าให้หัวแล้งบัดกรีร้อนจัดเกินไป
3) หัวแร้งเมื่อใช้แล้วต้องจุ่มน้ำกรดอย่างเจือจาง แล้วจึงเก็บเข้าที่ให้
เรียบร้อย


8. เครื่องมือวัดไฟฟ้า เครื่องมือวัดไฟฟ้า เช่น มัลติมิเตอร์ ใช้วัดได้หลายอย่าง
คือ โวลต์ แอมแปร์และโอห์ม


วิธีใช้และการบำรุงรักษา
1) ศึกษาวิธีใช้เครื่องมือวัดให้เข้าใจก่อนใช้ เพราะหากใช้ผิดจะเกิดความเสียหายได้
2) เลือกใช้เครื่องวัดให้ถูกกับชนิดของกระแสไฟฟ้า
3) ใช้แล้วต้องเก็บรักษาให้ดี อย่าให้ตกหรือกระทบกระเทือนมากๆ อาจชำรุดหรือเกิดความเสียหาย

วัสดุอุปกรณ์

1. สายไฟฟ้า เป็นตัวนำกระแสไฟฟ้าให้ไหลผ่านไปยังอุปกรณ์ไฟฟ้าจนครบวงจร สายไฟแบ่งออกได้ 2 ชนิด คือ ชนิดสายเปลือย และชนิดสายหุ้มฉนวน
สายเปลือย เป็นสายที่ไม้มีฉนวนหุ้ม มักจะเป็นสายขนาดใหญ่ ใช้กับงานไฟฟ้าแรงสูง มีทั้งสายที่ทำด้วยทองแดง และสายชนิดผสมอะลูมิเนียม สายไฟฟ้าตามถนนที่เป็นสายเปลือย ถ้าสัมผัสแม้โดยทางอ้อมก็อาจเกิดอันตรายได้
สายหุ้มฉนวน มักจะมีฉนวนหุ้มในลักษณะต่างๆ ฉนวนที่หุ้มสายอาจเป็นยาง ด้าย ไหม พีวีซี สายหุ้มฉนวนเป็นสายที่นิยมใช้กันตามอาคารบ้านเรือน เพราะราคาถูกและใช้งานได้ดี
สายไฟฟ้ามีหลายขนาด การเลือกใช้สายไฟให้เหมาะสมกับการใช้สอยจึงเป็นสิ่งจำเป็น
การเลือกใช้ขนาดสายไฟฟ้าในบ้าน (สายไฟฟ้าที่ใช้กับอุณหภูมิไม่เกิน 40 องศาเซลเซียส)

ขนาดพื้นที่หน้าตัดของสาย (ตร.มม.) ทนกระแสไฟฟ้า (แอมแปร์) การนำไปใช้งาน
0.5 4 สายต่อชั่วคราว (ปัจจุบันไม่นิยมใช้)
1.0 6 ดวงโคม
1.5 8 สายปลั๊ก
2.5 14 สายเมนวงจรแสงสว่าง
4.0 19 สายเมนย่อยภายใน
6.0 27 สายเมนภายในบ้าน
10 35 สายเมนภายนอกบ้าน



2. เข็มขัดรัดสาย เข็มขัดรัดสายทำด้วยอลูมิเนียม มีรูตรงกลาง 1 - 2 รู
แล้วแต่ขนาดของเข็มขัดรัดสาย
ซึ่งมีขนาดเบอร์ต่างๆ กันตั้งแต่เบอร์ 0 - 6 รูตรงกลางนี้ใช้สำหรับตอกตะปูยึดกับผนังให้แน่น เข็มขัดรัดสายเบอร์ 0
สำหรับสายที่มีขนาดเล็กเส้นเดียว เข็มขัดรัดสายขนาดใหญ่ใช้กับสายไฟขนาดใหญ่ หรือสายไฟขนาดเล็กหลายๆ เส้นรวมกัน

3. ตุ้ม ตุ้มหรือลูกถ้วยใช้สำหรับเดินสายนอกอาคาร หรือในโรงฝึกงาน เพื่อยึดสายให้แน่น เช่น ยึดสายไฟจากบ้านไปยัง
เสาไฟฟ้า ตุ้มมีหลายขนาดทั้งเล็กและใหญ่ตามขนาดของสายไฟ



4. ตลับและกล่องแยกสาย ตลับและกล่องแยกสายมีลักษณะกลมๆ มีฝาเกลียวปิด ทำด้วยพลาสติก มีรูเจาะออกโดยรอบ 4 รู
เพื่อสายไฟฟ้า สำหรับกล่องแยกสายมีลักษณะเป็นกล่องสี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีทั้งชนิดที่ทำด้วยไม้ เหล็ก และ พลาสติก
เจาะสายได้ตามความต้องการ ตลับและกล่องแยกสายใช้สำหรับต่อแยกสายไฟ เพื่อนำไฟไปใช้ในจุดต่างๆ และเพื่อความเรียบร้อยปลอดภัย




5. ผ้าพันสายไฟ ผ้าพันสายไฟเป็นฉนวนใช้สำหรับพันสายไฟ เมื่อต่อสายไฟเสร็จเรียบร้อยแล้ว เพื่อป้องกันไฟฟ้าไม่ให้รั่ว
อาจทำให้เกิดอันตรายได้ ผ้าพันสายไฟฟ้ามีลักษณะเป็นม้วน ทำด้วยวัสดุหลายอย่าง เช่น ยาง ผ้า


6. ฟิวส์ ฟิวส์เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดหนึ่ง ซึ่งต่อไว้ในวงจรไฟฟ้าเพื่อป้องกันไม่ให้กระแสไฟฟ้าไหลเข้ามาเกินพิกัดของขนาดสายไฟ เพราะฟิวส์จะหลอมละลายตัดทางเดินของกระแสไฟ ก่อนที่จะทำให้เกิดอุบัติเหตุเกี่ยวกับไฟฟ้าขึ้น ฟิวส์มีหลายชนิดและหลายขนาด ได้แก่ ฟิวส์เส้นลวด ฟิวส์ก้ามปู และปลั๊กฟิวส์ ฟิวส์ก้ามปูและปลั๊กฟิวส์ สามารถเปลี่ยนได้ง่ายใช้สะดวก


7. สะพานไฟหรือคัทเอาท์ เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดหนึ่งที่ทำหน้าที่ตัดต่อกระแสไฟฟ้าในวงจร การใช้สะพานไฟ ต้องใช้ควบคู่กับ
อุปกรณ์อื่นๆ ด้วย เช่น ฟิวส์เส้นลวด




8. ปลั๊ก เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ต่อกระแสไฟฟ้าชั่วคราว ไปยังอุปกรณ์ไฟฟ้า
มีลักษณะต่าง ๆ กัน แบ่งได้ 2 ชนิด คือ
ชนิดปลั๊กเสียบหรือปลั๊กตัวผู้ และชนิดเต้ารับหรือปลั๊กตัวเมีย

9. สวิตซ์ เป็นอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่ตัดต่อวงจรไฟฟ้าเมื่อเราต้องการ ส่วนใหญ่จะใช้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าแสงสว่างภายในบ้านเรือน


สวิตซ์ 2 ทาง (สวิตช์บันได) สามารถปิดเปิดไฟฟ้าได้ 2 จุด มักนิยมใช้กันตามบ้านเรือน
ทั่ว ๆ ไป


งานไฟฟ้า
สภาพความเจริญของโลกในปัจจุบัน มีผลทำให้การดำเนินชีวิตประจำวันของมนุษย์ ต้องเกี่ยวข้องกับของใช้ที่เป็นเครื่องใช้ไฟฟ้ามากมายไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ เพราะเครื่องใช้ไฟฟ้าให้ความสะดวก ให้ความสุขสบาย ทำให้มาตรฐานการดำรงชีวิตของมนุษย์ดีขึ้น ทำให้โลกสวยงามน่าอยู่มากขึ้น อย่างไรก็ตามสิ่งที่มีคุณมีประโยชน์เหล่านี้ หากใช้ไม่เป็น ใช้ไม่ถูกต้อง ก็ย่อมมีโทษเช่นกัน การใช้จึงต้องคำนึงถึงในเรื่องความปลอดภัย ความประหยัดและมีอายุการใช้งานที่ยาวนาน งานไฟฟ้าเป็นงานที่ต้องใช้ความรู้ ทักษะ และประสบการณ์ ในการนำเอาพลังงานไฟฟ้ามาใช้ ในลักษณะของพลังแสงสว่าง พลังความร้อน และพลังงานกล งานไฟฟ้าในงานช่างพื้นฐาน สามารถปฏิบัติได้ทั้งชายและหญิง เพราะเป็นงานที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน ซึ่งจะต้องรู้จักเครื่องมือเครื่องใช้ วิธีใช้ และการเก็บบำรุงรักษา ตลอดจนวัสดุอุปกรณ์ สามารถจัดหาและนำมาใช้ได้อย่างประหยัดและปลอดภัย